رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران با تأکید بر اینکه صنف طلا هیچگاه مخالف نوآوری و اقتصاد دیجیتال نبوده است، خواستار ایجاد سازوکار مشخص برای نظارت بر قیمت طلا شد؛ در مقابل، جعفری بر شکلگیری قیمت در فضای رقابتی تأکید کرد.
حجت شفائی در نشست بررسی فعالیت سکوهای برخط طلا، با انتقاد از دوگانهسازی میان بازار سنتی و پلتفرمهای آنلاین گفت: «هیچگاه مخالف نوآوری نبودهایم. کسی که خودش را با علم روز وفق ندهد، محکوم به فناست؛ چه در حوزه طلا و چه در سایر حوزهها.» وی تأکید کرد اقتصاد دیجیتال زمانی میتواند به صنعت طلا کمک کند که در مسیر تقویت تولید حرکت کند، نه اینکه به ضدتولید تبدیل شود.
بازار سنتی رقیب پلتفرمها نیست
شفائی استفاده از واژه «رقیب» برای طلافروشان و بازار سنتی را نادرست دانست و گفت: «صنف و صنعت طلا صدها سال سابقه دارد و سالها امانتدار مردم بوده و خواهد بود. نباید بازار سنتی را در مقابل پلتفرمها قرار داد.»
او با اشاره به گستردگی این صنعت، بر ضرورت همکاری میان فعالان سنتی و کسبوکارهای جدید تأکید کرد و افزود: اگر ضوابط فعالیت سکوها بهدرستی اجرا شود، مانعی برای همکاری میان این دو بخش وجود ندارد.
«گفتن اینکه بر طلافروشان نظارت نیست، توهین است»
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان طلا، جواهر، نقره و سنگهای قیمتی ایران در واکنش به اظهاراتی درباره نبود نظارت بر طلافروشان گفت: «این حرف توهین به صنف است.»
به گفته شفائی، واحدهای صنفی طلا دارای مجوز هستند و علاوه بر بازرسی اتحادیهها، اتاق اصناف و دستگاههای مرتبط نیز بر فعالیت آنها نظارت دارند.
وی طلافروشان را از شفافترین اصناف کشور دانست و اظهار کرد: «هرچه طلافروش دارد و ندارد، در ویترین او قابل مشاهده است.»
حمله شفائی به تبلیغات «طلای بدون مالیات و اجرت»
شفائی همچنین از تبلیغات برخی سکوهای فروش آنلاین طلا انتقاد کرد و گفت برخی پلتفرمها مدعی فروش طلای «بدون مالیات، بدون اجرت و بدون سود» شدهاند.
او با لحنی انتقادی خطاب به این سکوها گفت: «باید از پلتفرمها پرسید که از کجا کسب درآمد میکنید؟»
وی معتقد است چنین تبلیغاتی میتواند تصویر نادرستی از هزینه واقعی خرید طلا در ذهن مصرفکننده ایجاد کند.
انتقاد از عملکرد بانک مرکزی
شفائی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به دستورالعمل فعالیت سکوهای برخط طلا گفت بانک مرکزی در اجرای دستورالعمل و راهاندازی سامانه ناظر بهموقع عمل نکرده است.
او تصریح کرد: اگر سامانه ناظر زودتر راهاندازی میشد، بخش مهمی از اختلافات میان بازار سنتی و سکوهای آنلاین شکل نمیگرفت و امکان همکاری ساختارمند میان دو بخش فراهم میشد.
شفائی همچنین با اشاره به دورهای که بانک کارگشایی بهعنوان محل نگهداری طلای سکوها مطرح شده بود، گفت در آن مقطع فرآیند نگهداری به شکل خوداظهاری انجام میشد و موضوعاتی مانند عیار و صحت طلای نگهداریشده به شکل مورد انتظار رصد نمیشد.
نقطه اختلاف؛ چه کسی قیمت طلا را تعیین میکند؟
اما مهمترین بخش سخنان شفائی به اختلاف بر سر نحوه تعیین و نظارت بر قیمت طلا بازگشت.
او با انتقاد از قیمتگذاری مستقل برخی پلتفرمها گفت برای بازار سنتی یک مرجع و «خطکش» مشخص وجود دارد، اما درباره پلتفرمها مشخص نیست نهاد ناظر باید قیمت آنها را با چه معیاری ارزیابی کند.
شفائی تأکید کرد: «پلتفرم خودش قیمتسازی میکند… هیچ خطکشی نیست که اینها را ملاک بگذاریم.»
او پیشنهاد کرد قیمت مرجع بازار طلا در یک بازه زمانی مشخص، مبنای فعالیت سکوها قرار گیرد و رقابت پلتفرمها بیشتر در حوزه خدمات و کارمزد شکل بگیرد.
جدال شفائی و جعفری بر سر قیمتگذاری
این موضوع در ادامه نشست به یکی از صریحترین اختلافهای جلسه تبدیل شد.
شفائی در واکنش به دیدگاهی که آزاد گذاشتن قیمت طلافروشان را مطرح میکرد، گفت: «طلافروش بیاید خودش هر قیمتی که میخواهد طلا را بفروشد؛ چه کسی میخواهد نظارت کند؟ اگر ۷۵ هزار واحد طلافروشی هرکدام هر قیمتی خواستند طلا را بدهند، چرا سنگ روی سنگ بند نمیشود؟ این چه حرفی است؟»
او تأکید کرد که طلا با کالاهای عادی تفاوت دارد و نمیتوان سازوکار قیمتگذاری آن را بدون توجه به ویژگیهای این بازار رها کرد.
در مقابل، جعفری با دفاع از سازوکار رقابتی در تعیین قیمت گفت:
«بگذارید هر طلافروشی هر قیمتی میخواهد بدهد؛ ببینید که چقدر قیمت واقعیتر میشود.»
این تبادل نظر، اختلاف دیدگاه دو طرف را بر سر یک مسئله کلیدی آشکار کرد؛ شفائی بر وجود مرجع و سازوکار نظارتی برای قیمت طلا تأکید داشت، در حالی که جعفری شکلگیری قیمت در بستر رقابت را راه رسیدن به قیمت واقعیتر میدانست.
