بازار طلا و سکه ایران وارد دورهای از بازقیمتگذاری شدید شده است؛ وضعیتی که بیش از آنکه ناشی از تغییرات قیمت جهانی طلا باشد، از نوسانات نرخ ارز، ابهامهای سیاستی و تغییر ترجیحات سرمایهگذاران تاثیر میگیرد.
به گزارش تابان گوهر نفیس به نقل از فلزات آنلاین، قیمت طلا و سکه در ایران به رکوردهای جدیدی رسیده است؛ زیرا فشار بر نرخ ارز داخلی بهتدریج از اثر تغییرات محدود قیمت جهانی طلا پیشی گرفته است. این روند همچنین حساسیت بازار را نسبت به اعتبار سیاستگذاری، دسترسی به ارز خارجی و انتظارات سرمایهگذاران آشکار کرده است. همزمان با نوسان قیمتها و حبابها، طلا بار دیگر در حال جذب سرمایه از سایر بازارهاست و فعالان بازار با محیطی نامطمئنتر برای ارزشگذاری، زمانبندی معاملات و مدیریت ریسک روبهرو هستند.
فشار ارزی، قیمت طلا را در وضعیت پرنوسان نگه میدارد
رکوردشکنی اخیر قیمت طلا و سکه در ایران، عمدتا از جهش نرخ ارز ناشی شده است؛ آن هم در شرایطی که قیمت جهانی طلا تنها تغییرات محدودی داشته است. به همین دلیل، قیمت فلزات گرانبهای داخلی بهویژه نسبت به تحولات اثرگذار بر دسترسی به ارز خارجی حساس شده است. هر شوک ارزی یا تغییر سیاستی در این حوزه میتواند بهسرعت به قیمت طلا و سکه منتقل شود؛ بنابراین، رصد تحولات نرخ ارز و مدیریت میزان مواجهه با ریسک ارزی هنگام قیمتگذاری یا پوشش ریسک اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
مداخله سیاستی تاکنون تنها تسکین محدودی برای بازار ایجاد کرده است. بانک مرکزی برای مدیریت قیمتها، اوراق خرید سکه با سررسید سهماهه و دربرگیرنده حدود ۱۰۰ هزار قطعه سکه منتشر کرد. بااینحال، نگرانیها درباره نحوه اجرا و تحویل سکهها، اثر تثبیتکننده این ابزار را کاهش داد. همین نگرانیها به احیای تقاضا نیز کمک کرد و نشان داد ابزار سیاستیای که از سازوکار معتبر و شفاف برای تحویل برخوردار نباشد، بهجای آرامکردن بازار میتواند به تشدید سفتهبازی منجر شود. ازاینرو، ارتباطرسانی شفاف و اجرای قابل اتکا برای بازگرداندن اعتماد ضروری است و معاملهگران نیز باید ریسک اجرا و تحویل چنین ابزارهایی را در محاسبات خود لحاظ کنند.
این فشارها در نوسانات شدید قیمتهای داخلی و حباب سکه نیز منعکس شده است. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از ۲۳.۵ میلیون تومان عبور کرد و قیمت سکه به حدود ۲۳۵ میلیون تومان رسید. حباب سکه از محدوده منفی به کمتر از ۳ میلیون تومان تغییر کرد و سپس به سمت ۵ میلیون تومان حرکت کرد. چنین تغییرات سریعی از افزایش ریسک بازار و احتمال ایجاد شکاف میان قیمتگذاری داخلی و جهانی حکایت دارد. سرمایهگذاران خرد با ریسک بیشتر در زمانبندی و اجرای معاملات مواجهاند و معاملهگران و مدیران ریسک نیز باید ریسک نقدشوندگی، تحویل و مبنا را در نظر بگیرند.
چشمانداز کوتاهمدت همچنان متاثر از فشار صعودی و نوسان بیشتر است. تداوم تنشهای بازار، اظهارات سیاسی و برداشت فعالان از محدودیتهای دسترسی به ارز خارجی، احتمالا همچنان بر انتظارات اثر خواهد گذاشت. تثبیت پایدار بازار به بهبود معتبرتر عرضه ارز و اتخاذ مواضع سیاستی سنجیدهتر نیاز دارد. تا آن زمان، فعالان بازار احتمالا باید کنترلهای ریسک قویتری اعمال کنند و در برابر افزایش بیشتر قیمت طلا و سکه در داخل کشور پوشش ریسک داشته باشند.
سرمایهگذاران با بازگشت جذابیت طلا، ترکیب سرمایه خود را تغییر میدهند
طلا در ایران بیش از گذشته بهعنوان ذخیرهای قابل انتقال از ارزش، در چارچوب تخصیص سرمایه به داراییهای مختلف عمل میکند. زمانی که طلا در بازار داخلی با حباب منفی معامله میشد، بسیاری از سرمایهگذاران سرمایه خود را به سمت مسکن، خودرو، تلفن همراه و سهام هدایت کردند. اما بازگشت قیمتها، که تحت تاثیر نرخ ارز رخ داد، این جریان را معکوس کرد و سرمایهها را دوباره به سمت طلا کشاند.
این چرخش نشان میدهد که ترجیحات سبد سرمایهگذاری، هنگامی که انتظارات ارزی و بازده نسبی داراییها تغییر میکند، با چه سرعتی میتواند دگرگون شود. بنابراین، تقاضا برای طلا ثابت نیست و علاوه بر شرایط ارزی، به جذابیت ادراکشده داراییهای رقیب نیز واکنش نشان میدهد. تحلیلگران و مدیران دارایی باید انتظار ورود و خروجهای دورهای سرمایه از بازار طلا را داشته باشند؛ بهویژه زمانی که انتظارات درباره نرخ ارز تغییر میکند یا روابط قیمتی داخلی با سرعت زیادی جابهجا میشود. جذابیت دوباره بازار طلا، بیش از آنکه ناشی از تغییری منفرد در تقاضای جهانی طلا باشد، بازتاب همین فرایند گستردهتر تخصیص مجدد سرمایه است.
