زنگ خطر برای دلار/ چرخش بانک‌های مرکزی به‌سوی کاهش ذخایر دلاری

به گزارش تابان گوهر نفیس به نقل از ایرنا، یافته‌های یک اندیشکده مستقر در لندن حاکی از آن است که شمار بیشتری از بانک‌های مرکزی جهان قصد دارند تا طی دهه آتی، سهم دارایی‌های دلاری خود را کاهش دهند؛ موضوعی که از افزایش مخاطرات سیاسی مرتبط با دلار آمریکا و کاهش جذابیت آن حکایت دارد.

به گزارش رویترز، این نخستین بار است که نظرسنجی اندیشکده «مجمع موسسات پولی و مالی رسمی/ OMFIF» از چرخش بانک‌های مرکزی به‌سوی کاهش وابستگی به دلار حکایت دارد.
این یافته‌ها با بحث‌های فزاینده جهانی درباره جایگاه دلار به‌عنوان ارز ذخیره اصلی جهان هم‌راستاست؛ بحث‌هایی که در پی افزایش ابهامات نسبت به سیاست‌های آمریکا و تشدید مخاطرات ژئوپلیتیکی شدت گرفته‌اند.

این اندیشکده مستقر در لندن که در سال ۲۰۱۰ تاسیس شده، همچنین دریافته است که ۹۰ بانک مرکزی، صندوق بازنشستگی دولتی و صندوق ثروت ملی شرکت‌کننده در این نظرسنجی، تمایل زیادی به افزایش چشمگیر استفاده از هوش مصنوعی نسبت به سطوح فعلی دارند.

شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی که در مجموع حدود ۱۰ تریلیون دلار دارایی را مدیریت کرده و بر آن نظارت دارند، بیش از گذشته نوسانات بازار را پدیده‌ای دائمی می‌دانند و در حال آزمایش روش‌های جدید از جمله به‌کارگیری هوش مصنوعی برای مدیریت این چالش هستند.

یارا عزیز، اقتصاددان ارشد این اندیشکده، در گزارش این نهاد نوشت: این فرض قدیمی که سرمایه‌گذاران نهادی می‌توانند منتظر بمانند تا شرایط دوباره به حالت عادی بازگردد، بیش از پیش غیرواقع‌بینانه به نظر می‌رسد.

افول دلار و درخشش طلا؟
در حال حاضر جایگزین روشنی برای دلار وجود ندارد و این ارز در سال جاری، تحت تاثیر افزایش نرخ‌های بهره آمریکا، تقاضای بالای سرمایه‌گذاران برای دارایی‌های آمریکایی و هجوم به دارایی‌های امن در پی جنگ آمریکا علیه ایران، حدود سه درصد تقویت شده است.

 
با این حال، ۷۹ درصد بانک‌های مرکزی و ۶۰ درصد صندوق‌های سرمایه‌گذاری عمومی معتقدند که نظام پولی جهان در حال حرکت به سوی یک نظام «چندقطبی» است.

ارز‌هایی خارج از هشت ارز اصلی جهان نیز به‌تدریج در حال افزایش سهم خود در ذخایر ارزی هستند. بانک‌های مرکزی درصدد افزایش سهم «کرون» نروژ و دلار نیوزیلند در ذخایر خود هستند و علاقه به پوند استرلینگ نیز افزایش یافته است.

شرکت‌کنندگان در نظرسنجی همچنین اعلام کردند که همچنان قصد دارند تا سهم یورو و یوان چین را در ذخایر خود افزایش دهند، اما گفته‌اند که چالش‌های ساختاری، از جذابیت هر دو ارز کاسته است. با وجود این، تقریبا همه پاسخ‌دهندگان، یوان را ابزاری موثر برای تنوع‌بخشی به پرتفوی سرمایه‌گذاری ارزیابی کردند.

براساس این نظرسنجی، همچنین طلا که طی ماه‌های اخیر بار‌ها رکورد قیمتی جدید ثبت کرده است و اکنون ۸۲ درصد بانک‌های مرکزی جهان آن را در ذخایر خود نگهداری می‌کنند، «به کانون راهبرد مدیریت ذخایر ارزی» بدل شده است.

افزون بر این، طلا در کوتاه‌مدت نیز نقش آن دارایی را ایفا می‌کند که بانک‌های مرکزی بیش از هر دارایی دیگری قصد افزایش سهم آن را در ذخایر خود دارند؛ به‌گونه‌ای که ۳۰ درصد پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند طی یک تا دو سال آینده ذخایر طلای خود را افزایش خواهند داد.

تلاش برای توسعه استفاده از هوش مصنوعی
استفاده از هوش مصنوعی نیز با سرعت در حال افزایش است. این گزارش نشان می‌دهد که بیش از ۶۶ درصد بانک‌های مرکزی در آینده نزدیک قصد دارند تا استفاده از هوش مصنوعی را توسعه دهند. تنها ۹ درصد از کل بانک‌های مرکزی اعلام کرده‌اند که از سطح فعلی استفاده از این فناوری رضایت دارند. در این نظرسنجی هیچکدام از بانک‌های مرکزی اقتصاد‌های پیشرفته میزان کنونی استفاده از هوش مصنوعی را رضایت‌بخش نمی‌دانند.

بانک‌های مرکزی در حال حاضر عمدتا از هوش مصنوعی برای تحلیل داده‌ها و انجام اداری و پشتیبانی استفاده می‌کنند. با این حال، میان اقتصاد‌های پیشرفته و نوظهور شکاف قابل‌توجهی وجود دارد؛ به‌طوری که بیش از ۸۹ درصد بانک‌های مرکزی اقتصاد‌های توسعه‌یافته از هوش مصنوعی بهره می‌برند، در حالی که این رقم در اقتصاد‌های نوظهور تنها ۴۴ درصد است.

در بین صندوق‌های سرمایه‌گذاری عمومی نیز تقاضا برای دارایی‌های فیزیکی مانند زیرساخت‌ها و املاک از سایر طبقات دارایی پیشی گرفته است؛ به طوری که حدود ۶۰ درصد این صندوق‌ها قصد دارند طی یک تا دو سال آینده سهم سرمایه‌گذاری خود در این حوزه‌ها را افزایش دهند.

این نظرسنجی همچنین از تغییر نگاه سرمایه‌گذاران به بازار‌های نوظهور حکایت دارد؛ به‌طوری که ۳۸ درصد صندوق‌های سرمایه‌گذاری عمومی جهان در نظر دارند تا سرمایه‌گذاری خود را در اقتصاد‌های نوظهور افزایش دهند، در حالی که این رقم سال گذشته ۲۷ درصد بود. در سوی مقابل، تمایل به افزایش سرمایه‌گذاری در اقتصاد‌های توسعه‌یافته کاهش یافته و از ۴۷ درصد در سال گذشته به ۲۵ درصد رسیده است.

طبق یافته‌های این نظرسنجی، آمریکا و چین همچنان جذاب‌ترین بازار‌های سرمایه‌گذاری به شمار می‌روند؛ موضوعی که تا حد زیادی به نقش پیشتاز این دو کشور در رونق صنعت هوش مصنوعی مربوط می‌شود.